Chiến Tranh Lạnh Trong Thế Kỉ 21.

 

Theo Sommer.
Zeit Online. Ngày 22.08.2017.

 

Tuần vừa qua Ấn-độ và Pakistan mừng kỉ niệm 70 năm độc lập. Hai quốc gia hậu thân của Đế Quốc Anh và sinh thành từ máu lửa này từ đó đã huyết chiến với nhau ba lần vào năm 1947/48, 1965 và 1971, do tranh chấp vùng đất Kasmir. Dù đã có nhiều nỗ lực hoà giải, tương quan giữa hai bên vẫn luôn ở trong tình trạng căng thẳng. Nhiều vụ tấn công khủng bố hồi giáo, được Pakistan giật dây, và sự trổi dậy mới đây của lực lượng ấn giáo quá khích ở Ấn phá vỡ tình trạng hoà dịu.

Nhưng quan hệ giữa hai quốc gia có dân số hàng tỉ người là Ấn-độ và Trung Quốc cũng không kém nguy hiểm. Trong lúc Delhi và Islamabad ăn mừng độc lập, thì lính ấn và tàu lại dàn quân đối mặt chỉa súng xuống đất tại Himalaja. Ở vùng tây bắc, quân hai bên đụng nhau tại Lakdakh gần hồ Pangong. Đồng thời trên cao nguyên Doklam về phía đông, cách Lakdakh 1800 cây số, quân hai bên lên đạn chỉa súng vào nhau. Ở đây, người Tàu bắt đầu khởi công xây một con đường chiến lược xuyên qua nước Bhutan, vốn là nước có quan hệ quân sự và kinh tế chặt chẽ với thế lực bảo vệ mình là Ấn-độ.

Có ba mốc xích mâu thuẫn nguy hiểm trong mối quan hệ giữa Ấn và Trung: tình trạng đối đầu dai dẳng gần như chiến tranh giữa Ấn và Pakistan tại Kasmir, vấn đề tranh chấp biên giới không dứt giữa Ấn và Trung tại Himalaja, và việc người Tàu tiến vào Ấn-độ Dương.

Một trọng điểm của dự án thế kỉ „Con Đường Tơ Lụa“ của Xi Jingping là việc hình thành một Hành Lang Kinh Tế giữa Pakistan và Trung Quốc, mà Trung Quốc dự tính sẽ đầu tư vào đó 60 tỉ Mĩ kim. Người Ấn coi đây là sự „thực dân hóa Pakistan“ của người Tàu, vả lại đường biên này có thể chạy băng qua phần đất Kasmir nữa. Họ lo sợ nhất là kế hoạch này sẽ làm tăng sức mạnh quân sự và ngoại giao cho Pakistan, kẻ thù không đội trời chung của họ.

Dự án Con Đường Tơ Lụa không những khiến người Ấn mệt với Pakistan. Họ còn cảm thấy tứ bề bị bao vây. Từ lâu „vòng ngọc“ với những căn cứ suốt dọc theo những con đường hàng hải quan trọng nhất, đặc biệt những căn cứ gần với hai cổ chai là eo Malakka và Hormus, của Trung làm Ấn bất an. Người Tàu đã xây dựng các cảng sâu có thể sử dụng cho quân sự ở Kyaukpyus thuộc Miến-điện và ở Chittagong thuộc Bangladesh. Họ đã lót tổ ở Sri Lanka với một sân bay lớn trong vùng rừng già và hải cảng Hambantota có khả năng sử dụng quân sự ở phía nam đảo quốc này. Hơn nữa, Tàu đã xây và mua đứt quyền sử dụng trong vòng 40 năm một hải cảng nước sâu ở vùng Gwadar phía tây Pakistan. Báo India Times bàng hoàng cho hay: „Con rồng đã vươn tới Ấn độ dương“, khi lần đầu tiên thấy các tàu ngầm của Tàu vào cắm neo ở Sri Lanka.

Ấn bị báo động bởi sự tiến công của Tàu. Sự kiện khiến cho tương quan hai nước vốn đã khó khăn vì bất đồng biên giới ở Himalaja lại càng thêm căng thẳng. Tàu đã không bao giờ công nhận đường ranh biên giới 3.225 cây số giữa hai nước. Đường này do Henry McMahon, ngoại trưởng của Ấn-độ thuộc Anh cùng với đại diện chính quyền Tây Tạng lúc đó vẽ vào năm 1914. Tháng 10 năm 1962, trong lúc thế giới đang nín thở vì vụ Cuba, Mao Trạch Đông cho lệnh tấn công. Ấn đã thất bại nặng trong cuộc chiến kéo dài 33 ngày này. Chấm dứt thời đại Hindi Chini bhai bhai (Ấn Trung huynh đệ). Năm 1998, khi biết được Ấn đã có bom nguyên từ, người ta hỏi bộ trưởng quốc phòng Fernandes: Tại sao lại chế thứ bom đó? Ông trả lời một chữ duy nhất „Trung Quốc““.

Những cuộc thương thảo về biên giới cho tới nay đều không đi tới đâu. Đã luôn có những thoả thuận rút quân, thiết lập đường dây nóng và lập những điểm gặp gỡ trao đổi tại các đơn vị biên giới, nhưng chúng cũng luôn được diễn giải khác nhau do những cuộc chạm súng.

Trên cao nguyên Doklam quân của Ấn tạm thời đã ngăn được việc tiếp tục xây đường qua Bhutan. Delhi coi đó là một mối đe doạ trực tiếp, vì quân của Tàu có thể qua đó tiến tới vùng biên 50 cây số cách hành lang Sliguri, một doi đất hẹp giữa Nepal, Bhutan và Bangladesh. Dôi đất này nối liền phần đất mẹ của Ấn với bảy tiểu bang bên phía đông bắc. Một trong các bang đó là vùng tranh cãi Arunachal Pradesh; Tàu gọi nó là „Nam Tây-tạng“.

Thủ tướng Ấn Narenda Modi đã xăn tay vào cuộc. Ông mời vị Dalai Lama tới thăm Ấn (mới đây cả cho phép vị này thân hành tới Arunachal Pradesh, để ngài lo cho chuyện tái luân hồi). Modi tiến tới gần Hoa-kì hơn và tăng cường sự hợp tác quân sự với Nhật-bản, Úc và Việt Nam. Cả ông và các lãnh đạo tàu chẳng ai có thể muốn phiêu lưu quân sự. Nhưng nếu những quyền lợi địa lí chính trị ảnh hưởng trên mối quan hệ giữa hai nước đông dân này mạnh hơn các quyền lợi chung của hai bên, thì khủng hoảng biên giới Himalaja sẽ kéo dài. Đường ranh McMahon có thể trở thành tuyến lửa của thế kỉ 21.

Chiến Tranh Lạnh Trong Thế Kỉ 21.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *