Một Cuộc Khủng Bố Có Thể Xẩy Ra“ (III)

 

Một quyết định chết người

 

Mùa thu 2016 các mật báo viên nhận thấy có một mật độ sinh hoạt dày đặc nơi thế giới hồi giáo cực đoan: nhiều lời nói khả nghi trong các cuộc điện đàm, nhiều câu khó hiểu trên các diễn đàn mạng. Chưa bao giờ IS ồ ạt kêu gọi khủng bố ở Đức mạnh như lúc này – đặc biệt trên Chat-App Telegram. Một số thông điệp kích động bị tình nghi xuất phát từ nhóm chung quanh Abu Walaa, nhà thuyết giảng người i-rắc mà Amri đi theo ở Hildesheim. Một sự tình cờ?

Trong tháng 9 các tay khủng bố tiềm ẩn nhận được qua mạng Telegram tiếng Đức một địa chỉ E-Mail, để họ gởi „Bai’a“ của mình, nghĩa là gởi lời tuyên thệ trung thành với IS và với „đạo chủ“ Abu Bahr al-Bagdadi của họ. „Các bạn hãy cẩn trọng cho sự an ninh của mình và chỉ gởi cái đó đi ngay trước khi hành động mà thôi“. Những ai hoạt động trong các cơ quan an ninh đều cảm nhận được rằng, sắp có một cái gì sẽ xẩy tới. Đó là chớp sáng của thời tiết. Vấn đề là không biết sét sẽ đánh ở đâu và lúc nào mà thôi.

Tháng 11 báo Rumiyah của IS trên hệ thống Telegram đưa ra một hướng dẫn khủng bố bằng xe tải: „Xe cũng như dao, có thể có được vô cùng dễ“. Cũng theo đó: vì xe là vật ít gây chú ý, nên đó là một cách chắc chắn cho những ai biết lái xe có thể gieo rắc „khủng bố chân chính“ và „giết được một lượng lớn những kẻ vô đạo“.

Amri nghe theo sự hướng dẫn, nhưng chỉ phần nào thôi. Trước khi hành sự, cậu làm một đoạn phim Video, trong đó cậu thề trung thành với IS và „đạo chủ“ của cậu. Cậu đứng trên cầu Kiel ở Berlin-Moabit và gởi vào trong điện thoại cầm tay của mình một „thông điệp tới những người thánh chiến“: Những người hồi giáo sẽ tới và giết „đám heo“.

 

Đoạn phim dài gần ba phút được IS phổ biến qua Telegram sau ngày xẩy ra khủng bố, nhưng nó có điểm gây khó chịu. Thứ nhất, tai Amri có gắn máy nghe và mặt lúc đó ngước lên trời, như kiểu đang lắng nghe. Phải chăng có ai đó đang đọc bản văn cho cậu nói theo?

Thứ hai, vì phim không được quay liền ngay trước khi hành động khủng bố. Cây cối ở Berlin trong phim còn đầy lá xanh. Tìm hiểu trong điện thoại cầm tay, các nhà điều tra cho rằng, nó được thu hình vào ngày 30 tháng 10 hoặc mồng 1 tháng 11 năm 2016.

Như vậy Amri còn có sáu tuần để đi đây đó ở Berlin, sau khi cậu đã lấy quyết định hành động.

Người ta đồn đoán nhiều về trạng thái tâm thần của Amri. Có một lúc con quỷ dữ đã làm chủ đầu óc cậu; khi cậu sẵn sàng giết người, sẵn sàng hi sinh mạng sống mình cho mục đích được coi là cao cả hơn. Ở Amri thời điểm này là vào tháng 9 hoặc tháng 10 năm 2016.

Điều nguy hơn, đó là khi trạng thái tinh thần của Amri càng căng thẳng, thì cũng là lúc quan tâm của các cơ quan an ninh giảm. Kể từ tháng 9 cả cảnh sát Berlin lẫn cảnh sát NW chẳng ai biết Amri ở đâu. Cảnh sát hình sự liên bang lại còn mù hơn. Trong các cuộc họp của GTAZ Amri chỉ còn là một cái tên trong danh sách.

Trong những tuần trước đó chính quyền chia thành hai cánh: Một vài nhân viên điều tra tin là Amri không còn đeo đuổi ý định nữa, vì trong dịp lễ hiến tế (hồi giáo) không thấy cậu cầu kinh buổi sáng và không thấy cậu tham dự nghi lễ giết vật tế cũng như vì thấy cậu sử dụng ma tuý. Cánh khác thì lo có thể xẩy ra chuyện nguy hiểm. Một ghi chú của cảnh sát hình sự Berlin cho hay, Amri và các bạn cậu trong nhà nguyện Fussilet ở Berlin cho thấy có sự „hào hứng bạo loạn gia tăng“; cậu có khả năng „lặn biến vào hậu trường“.

Đúng là đã xẩy ra như thế. Amri biến mất khỏi đám hút xách. Giờ đây cậu bước vào sống halal (chay tịnh). Các nhân viên điều tra về sau tìm gặp rất nhiều hình ảnh khiêu dâm trong điện thoại của cậu. Lần theo các biên bản mở, họ biết rằng, kể từ tháng 10 cậu không còn xem các hình ảnh ấy nữa. Có thể nói, cậu đang đi vào kỉ luật để chuẩn bị cho hành động chung kết.

Rồi các cơ quan đức lại gặp được một cơ may chót không ngờ.

Ngày 19 tháng 9 tình báo của Tunisie DGST liên lạc và gởi tới cảnh sát hình sự liên bang đức (BKA) hai tấm hình của Amri. Một tấm chụp cậu thiếu niên Anis đứng trên một công viên, có lẽ ở Tunisie, và một hình chụp cậu để râu và đội mũ, có lẽ mới chụp. Họ cho biết, Amri đã tự nguyện theo „Nhà Nước Hồi Giáo“ (IS); Amri có một „kế hoạch, mà đương sự không muốn cho biết thêm chi tiết“; đương sự „ước ao muốn được gia nhập IS trong vùng sy-ri hay i-rắc hoặc tại Ly-bi“.

Bốn tuần sau DGST lại liên lạc. Họ cho BKA một số điện thoại mới của Amri và cho hay, đương sự có „liên lạc với những người đang chở gia nhập IS, những người này tự xưng là thành viên của IS“.

Kèm theo bản thông tin của DGST là một số bản sao hình chụp cho thấy Amri và các đồng bạn, một thành viên IS người nga, một thành viên người đức gốc ma-rốc đang dơ cao một chiếc rìu, hình những tay súng IS mang cờ đen, thêm vào đó hình của một thanh niên được cho là anh em họ của Amri, anh này đang cầm khầu súng lục dơ lên cao. Những tấm hình lấy được từ Album kỉ niệm của quân thánh chiến.

DGST liên lạc bốn lần tất cả; lần cuối ngày 17.10.2016 và cho hay: Amri „đang sống chung phòng với một người Ma-rốc, thành viên của Dschabhat al-Nusra“, một tổ chức con của Al-Kaida. Và họ còn cho người Đức hay, tên người chung phòng với Amri là Toufik N., người về sau đã giận dữ đóng sầm cửa lại, khi được phóng viên ZEIT muốn hỏi chuyện.

Đây chỉ là những tài liệu của Tunisie muốn hỏi han thêm tin tức, chứ không phải là lời cảnh giác; các cơ quan đức đã trả lời như thế, để biện minh cho việc họ đã không để ý làm điều những nhắc nhở của Tunisie.

Tình báo tunisie vốn có một hoạt động nghiệp vụ riêng ở Berlin và qua thông tin, họ thật sự cho biết, Amri và đồng bọn là một nhóm nguy hiểm, đó là một cơ sở sẵn sàng bạo động của quân hồi giáo. Với thông tin của Tunisie lẽ ra Đức đã có thể tìm ra nơi ẩn trú của Amri trong giai đoạn quyết định nhất. Quả thật, cuộc họp ngày 02 tháng 11 của GTAZ đã ủy cho Viện Bảo Hiến liên lạc với Tunisie để tìm hiểu thêm độ chính xác của nguồn tin. Nhưng đã chẳng có liên lạc nào của VBH sau đó với Tunisie.

 

Cuộc mưu sát ở Breitscheidplatz

 

  Chiều tối trước vụ mưu sát, vào ngày chủ nhật, Amri gặp người bạn thân nhất của cậu lần cuối; điểm này được biết qua những điều tra về sau. Người này tên là Bilal Ben Ammar, một trong những người Tunisie cùng với Amri đi từ Ý sang Đức trước đây. Ben Ammar cũng là một thành viên của IS; Công Tố Viện ở Berlin đã có lệnh truy tố người này.

Lúc 21 giờ 08 cả hai vào nhà hàng ăn ả-rập Ya Hala ở Berlin-Wedding. Cả hai ngồi xuống một bàn gỗ phía cuối phòng độ 20 phút. Họ đã nói với nhau những gì chiều tối hôm đó?

Ngày hôm sau, vài giờ trước cuộc mưu sát, hai người còn điện thoại với nhau lúc khoảng 14 giờ 30, chi tiết này nằm trong điện thoại của Amri. Như vậy lẽ nào mà Ben Ammar không biết tới quyết định mưu sát?

Con đường Friedrich Krause dọc bờ kênh nằm ở cảng phía tây của Berlin, một con đường nhỏ giữa con kênh đào và các đường rầy xe lửa. Đây là nơi các xe vận tải hay đậu, thường để qua đêm. Amri biết chỗ này, vì nhà nguyện Fussilet, nơi cậu lui tới cầu nguyện, cách đây không đầy một trăm mét. Amri đã một lần tới đây, ngày 15 tháng 12. Những người theo dõi đã thấy có lần cậu luẩn quẩn ở đây và thử mở cửa của một chiếc xe tải đang đậu, nhưng mở không được. Điều này được xác định là đúng, khi kiểm tra điện thoại của Amri.

Bốn hôm sau, chiều tối ngày 19 tháng 12 Amri bước vào nhà nguyện Fussilet lúc 18 giờ 38, có lẽ để cầu nguyện lần cuối, rồi rời căn nhà lúc 19 giờ 07. Cậu đi về hướng bắc dọc theo đường Perleber, vượt qua một đường rầy xe lửa, tới gần kinh đào và bẻ trái đi vào đường Friedrich Krause.

Chiếc xe tải ba-lan với 25 tấn thép đậu ngược chiều con đường, tại đèn số 16, đối diện lối vào kho của ThyssenKrupp. Tài xế xe, Lukasz Urban đang chuẩn bị để nghỉ đêm trong xe. Anh đã tới đây sớm hơn một ngày, hàng của anh ngày hôm sau mới được phép cất giỡ vào kho.

Amri mở cửa xe. Một cuộc chiến đấu bắt đầu. Về sau người ta thấy trên người Urban có nhiều vết bầm ở mặt, ngực và cánh tay. Amri rút khẩu súng, chiếc Erma EP 552 nòng 22 li, bắn vào thái dương trái của Urban. Đương sự bật khóa xe, xả thắng, cho xe chạy lúc 19 giờ 34. Người chủ xe cho hay, một người không biết lái cũng chạy được loại xe này.

Theo các dữ kiện không kiểm (GPS) Amri cho xe chạy xuyên qua đường hầm công viên Tiergarten, xuyên qua dưới vùng công sở của chính phủ, dọc theo công trường Potsdam, qua nhà trưng bày quốc gia mới. Đương sự chạy không quá 50 cây số/giờ, thường thì chậm hơn. Đương sự chạy qua chợ hài đồng bên cạnh nhà thờ Gedächtnis dọc theo đường Hardenberg, tới bùng binh công trường Ernst Reuter rồi cho xe vòng lại. Ngay sau 20 giờ gặp đèn đò, dừng lại, rồi chạy tiếp, khi hết đèn đỏ. Lúc đó là 20 giờ 02. Chiếc xe lao vào chợ hài đồng với vận tốc 15 cs/giờ; vận tốc như thế là không nhanh, nhưng vì tối hôm đó đông nghẹt người nên đã có thể cướp được nhiều mạng người. Các nạn nhân đã không có cách gì để tránh được.

Amri không thể cho xe chạy nhanh hơn được. Theo một nhân viên điều tra, vì trục bánh xe bị cuốn bởi các chùm dây đèn trang trí cây thông, nên bánh xe không lăn nhanh hơn được. Chiếc xe chạy chậm lại, rẽ trái xuyên qua dãy hàng quán và đứng lại trên đường Budapest. Amri phóng ra khỏi phòng lái chạy xuống trạm xe điện ngầm. Trước một máy quay phim công cộng Amri đưa ngón tay lên chào kiểu các chiến sĩ hồi giáo. Đó là dấu vết cuối cùng của Amri ở Berlin. Bốn ngày sau đương sự bị bắn chết ở Ý trên đường trốn.

 

Chiếu tối hôm đó có 56 người bị thương, một vài người hiện đang ở trong bệnh viện. Mười hai người chết, trong đó có anh tài xế Lukasz Urban, Fabrizia Di L., một chị người ý sống ở Berlin, Peter V., Dalia E., đôi vợ chồng Anna và Gregoriy B., Dorit K. Sáu trong số nạn nhân là người ở Berlin, sáu người khác là khách vãng du từ nhiều nước trên thế giới.

 

 

Hậu quả của cuộc mưu sát

 

Chiều tối hôm xẩy ra khủng bố, bộ trưởng nội vụ Thomas de Maizière và các cộng sự thân tín của ông được mời dự tiệc giáng sinh trong một nhà hàng thuộc khu Nikolai. Nhận được điện thoại báo tin từ Bộ, ông rời nhà hàng ngay và điện cho bà Thủ Tướng; giờ đây ông là Bộ Trưởng của tình trạng khẩn trương.

Lỗi do đâu? Ba tháng sau đó, ngồi trong văn phòng làm việc trên lầu sáu của Bộ Nội Vụ, ông cố gắng trả lời câu hỏi đó. Ông trả lời bằng một so sánh. Ông kể, một tay tội phạm tình dục được thả ra khỏi tù, vì các chuyên viên giám định xác nhận anh ta hết nguy hiểm. Một tuần sau đó hắn lại giết một đứa trẻ. Ông bảo, trường hợp Amri cũng giống như thế; các cơ quan cũng đã giám định sự nguy hiểm của Amris – và „tất cả đã cùng có một nhận định thật chua chát“.

Vài tuần sau vụ khủng bố de Maizière đưa ra những đề nghị cải tổ. Ông muốn gộp tất cả các cơ quan bảo hiến tiểu bang vào trong Viện Bảo Hiến Liên Bang và BKA phải „có quyền chủ động trước các cơ quan khác“, chẳng hạn có quyền đề nghị trục xuất. „Chúng ta cần rất nhiều thẩm quyền và rất nhiều sự thống nhất trong việc hành xử của các cơ quan an ninh tiểu bang và liên bang trong những trường hợp như trường hợp Amri“, ông nói với các phóng viên ZEIT như thế. Ông muốn có một tập hợp thống nhất trong chính sách an ninh, để hợp nhất hành động.

Bộ trưởng nội vụ tiểu bang NW Ralf Jäger (SPD) ở Düsseldorf … bực dọc cho hay: „Một cuộc mưu sát nặng nề vừa xẩy ra, thì ngay sau đó người ta lại đặt vấn đề về chế độ liên bang!“ Theo ông, nếu có một cải cách triệt để như thế, thì các cơ quan tiểu bang suốt năm chỉ còn biết ngồi đó loay hoay với chính mình mà thôi. „Chúng tôi có khả năng hành động trong địa phận của chúng tôi, vì chúng tôi biết rõ nhau. Làm sao biết được, nếu trao thẩm quyền cho liên bang thì sự việc sẽ tốt hơn?

De Maizière bị chỉ trích nhiều vì những đề nghị cải tổ của ông. Chỉ trích không do các đảng đối lập hay các tổ chức dân quyền. Mà do các đồng nghiệp. Do Jäger. Do Joachim Hermann, Bộ Trưởng Nội Vụ tiểu bang Bayern, người coi đề nghị của Bộ Trưởng Nội Vụ Liên Bang là „dở hơi“. Khi đụng tới các thẩm quyền, de Maizière chẳng được ai ủng hộ cả, mà chỉ gặp những suy tính quyền lực của các đồng nghiệp.

Hai đảng liên minh cầm quyền ít ra đã đồng ý với nhau về một dự luật mới liên can tới tội phạm, theo đó những người ngoại quốc nguy hiểm trong tương lai có thể bị trục xuất, khi đương sự trở thành „mối nguy cho an ninh quốc gia“; những người này cũng có thể bị bắt giữ chờ trục xuất, nếu không có được giấy tờ để trục xuất.

Nhưng vấn đề căn bản vẫn chưa được giải quyết: Làm sao quy tụ những thẩm quyền trách nhiệm phân tán vào trong một thẩm cấp lớn và bao trùm, để đối phó với những thành phần nguy hiểm? GTAZ là một sáng kiến phù hợp cho hoàn cảnh của biến cố ngày 11 tháng 9, khi đó số lượng những kẻ nguy hiểm chỉ mơi hàng chục, chứ chưa tới hàng trăm. Nó không được dự trù để giải quyết cho một lượng lớn nghi can phải theo dõi.

Vào một ngày mùa đông lạnh cóng, một đoàn người âm thầm đi xuyên qua làng Banie nước Ba-lan để tới nghĩa trang. Họ tiễn đưa anh tài xế xấu số Lukasz Urban tới nơi an nghỉ. Chính phủ đức cử vị đại sứ của mình tới đại diện dự tang lễ. Nhưng đùng một cái có thêm một phái đoàn đức nữa, tới với một vòng hoa và một dải băng với hình hai lá cờ đức và ba-lan. Một trong hai người đàn ông đeo trên áo một huy hiệu nhỏ của đảng AfD (đảng cực hữu mới lập ở Đức, nhằm chống lại chính sách nhận tị nạn của bà Merkel. Người dịch). Đó là ông Andreas Wild, chính trị gia của AfD và là dân biểu tỉnh bang Berlin. Cả ông lẫn người tháp tùng đều không quen biết Urban và tang quyến của anh, nhưng họ nói, họ muốn tới đây để „nâng đỡ những người Ba-lan“, vì họ có lẽ đã không thể làm gì được trước việc người Đức đã bầu cho bà Merkel. Trên vòng hoa của AfD có ghi: „Cho người anh hùng của chúng tôi“.

AfD muốn lợi dụng cuộc khủng bố để kiếm lợi cho đảng mình.

Cũng trong lúc đó những thành viên của IS tiếp tục kêu gọi khủng bố. „Hỡi các sư tử, các bạn không chỉ hạn chế vào các chợ giáng sinh. Có rất nhiều mục tiêu dễ đánh. Nơi nào bọn vô đạo tập trung, nơi đó là một mục tiêu. Hãy nhảy lên xe và cán lên chúng!

Một nơi nào đó ở Đức giờ này lại có một Anis Amri khác; nó đang tính kế hoạch đánh tiếp. Và chúng ta chỉ có thể hi vọng, GTAZ, phòng A242, lần này sẽ có được sự lượng giá đúng.

(hết)

Phóng sự điều tra về vụ khủng bố dịp tháng 12 vừa rồi tại Berlin (3)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *