Kỉ giả Peter Seewald nói về kinh nghiệm của ông với giáo chủ Biển-đức XVI. nhân việc ra mắt cuốn sách mới «Ánh sáng Thế Gian»

Sự kiện cho tới nay có một không hai. Lần đầu tiên một Giáo chủ giáo hội công giáo, khi còn tại vị, đã nói chuyện với một phóng viên để hình thành nên một cuốn sách nói về tâm tư và đường lối của ngài. Suốt một tuần lễ, mỗi ngày một giờ đúng, giáo chủ Biển-đức đã trao đổi với kí giả kiêm tác giả Peter Seewald. Và cuốn sách chứa đựng nội dung cuộc trao đổi đó vừa được phát hành ngày 22.11.2010 tại Đức, với đề tựa „Ánh Sáng Thế Gian“. Cuốn sách đang làm xôn xao dư luận. Nó sẽ là một Bestseller, sau hai Bestseller «Muối Cho Đời » và « Thiên Chúa Và Trần Thế » trước đây. Cuộc trao đổi đã diễn ra như thế nào và đâu là lí do đưa đến dự án ngoạn mục «Ánh Sáng Thế Gian» ? Kí giả Seewald sẽ cho chúng ta biết như sau. Phạm Hồng-Lam chuyển ngữ.

TTXCG (Thông tấn xã công giáo): Thưa ông Seewald, nội dung bản văn của cuốn „Ánh Sáng Thế Gian“ là của thật?
Seewald: Thật 100%. Nó là giọng văn không thể lầm lẫn của Giáo chủ. Chúng tôi đã không trao đổi với nhau trước về các câu hỏi, và Giáo chủ cũng đã không từ khước trả lời bất cứ một câu hỏi nào của tôi đưa ra, và ngài trả lời một cách không do dự với tinh thần tự phê cao độ. Và ngài cũng chẳng sửa đổi bản văn, chỉ yêu cầu thay đổi một vài từ ngữ để í tưởng vài chỗ được chính xác hơn mà thôi.

TTXCG: Diễn tiến cuộc trao đổi đã xẩy ra như thế nào? Ngoài hai người ra, còn có ai hiện diện nữa không?
Seewald: Tôi gặp ngài sáu ngày liên tiếp, mỗi ngày một tiếng đồng hồ, từ 11 giờ 30 tới 12 giờ 30, tại căn nhà nghỉ mùa hè của ngài ở Castelgandolfo. Tôi trọ tại một khách sạn gần đó và mỗi ngày được chở tới gặp ngài. Cuộc nói chuyện diễn ra trong phòng làm việc của ngài. Chẳng có ai lai vãng hay hiện diện để canh chừng gì cả. Chỉ hai cha con ngồi đối diện nhau. Để tránh “tai nạn”, tôi luôn cho chạy nhiều máy ghi âm một lúc. Một trong những máy đó là chiếc thu băng cũ của tôi, nó chỉ chạy đúng 60 phút là tắt. Khi tắt, nó phát ra một tiếng động “clắc” mạnh. Tôi đã có í kéo dài thêm mỗt ngày 10 phút, nhưng vì cái máy đó mà đành chịu.

TTTCG: Tại sao hồng i Joseph Ratzinger và nay là giáo chủ Biển-đức lại chỉ tin anh nhà báo không phải là nhà thần học Peter Seewald?
Seewald: Ở đây, trước hết ngài không gặp một nhà thần học, nhưng nói chuyện với một kí giả và nhà viết sách. Nhưng quả thật có một cái gì đặc biệt hơn cơ, nếu như người ta thấy rằng, lần ngài nói chuyện để làm cuốn sách “Muối Cho Đời” thì tôi còn là một người ngoài công giáo, lúc đó tôi đang là kẻ không tin (agnostiker). Tôi tin rằng, ngài thích tôi ở điểm đó, tôi không phải là loại người tròn trịa, tôi đã chẳng ngại ngùng phê phán và vặn hỏi cho ra lẽ. Ngài thích tôi ở chỗ thành tâm, tỉnh táo và cố gắng điềm đạm mổ xẻ vấn đề chứ không có thái độ cố đấm ăn xôi. Và mặt khác, tôi luôn giữ khoảng cách cần thiết của một kí giả chuyên nghiệp, đồng thời cũng không dấu diếm niềm tin của mình. Ratzinger là một con người đối thoại, ngài quý việc thảo luận mở và công khai; điểm này ta đã thấy nơi ngài qua cuộc trao đổi với triết gia Habermas trước đây.

TTXCG: Tại sao cuộc phỏng vấn lại diễn ra chính thời điểm này?
Seewald: Đã có một chuẩn bị lâu dài. Sau khi phỏng vấn hồng i Ratzinger để làm nên hai cuốn “Muối Cho Đời” và “Thiên Chúa Và Trần Thế”, tôi muốn làm thêm một cuốn thứ ba để kết thúc chuỗi suy tư đó. Giờ đây người đối thoại lại đã thành Giáo chủ, dự án của tôi vì thế lại càng quyến rũ và bức thiết. Nhưng hoàn cảnh của ngài lúc này tứ bề quan khách, thật khó mà thực hiện í định. Tôi đành đợi đến dịp kỉ niệm 5 năm trong chức vụ và dịp ra đời tập hai cuốn sách về Đức Giêsu của ngài để thử thời vận, và đã gặp may. Thêm điểm nữa, là chính Giáo chủ, sau những tháng ngày bị lôi vào trong vụ giám mục Williamson (không tin có việc diệt chủng do-thái) và vào thảm kịch lạm dụng tình dục trẻ em kinh hoàng nơi hàng giáo sĩ, cũng muốn có cuộc trao đổi này để bình tâm phân tích một cách khách quan, hầu góp phần giải toả một số hình ảnh sai lầm lớn mà dư luận đã tạo ra, những hình ảnh không còn liên hệ một chút gì với sự thật cả. Ngoài ra còn thêm dự án lớn tái phúc âm hoá Âu châu của ngài nữa. Các yếu tố đó đã là thời điểm vô cùng thuận lợi cho sự xuất hiện “Ánh Sáng Thế Gian”; nó là một thông điệp cho Giáo hội, cho thế giới và cho mỗi người chúng ta.

TTXCG: Ông thấy Giáo chủ như thế nào? Ngài còn đủ sinh lực và trí tuệ? Ngài có còn bị chấn thương bởi một số kẻ phê bình?
Seewald: Ngài đã 83 tuổi rồi, với tuổi đó dĩ nhiên thể lực không còn vững nữa. Nhưng ngài là một con lật đật (Í nói ngài là người có khả năng dứng dậy rất nhanh sau những thất bại. Người dịch). Ngài gần như có thể hồi phục trong chớp nhoáng. Tôi thấy ngài là người tiếp cận rất đầy đủ và chính xác thông tin hiện hành về những biến cố của Giáo hội và của chính trị thế giới. Ngài cập nhật mọi vấn nạn xã hội hiện tại. Ngài không phải là con mọt sách, như người ta vẫn thường trình bày. Tôi nghĩ, hiếm có ai khác như ngài là kẻ hàng ngày được gặp bao nhiêu người từ bao nhiêu quốc gia tới. Còn về chuyện bị những chấn thương: Ai đã quen biết ngài, đều thấy rằng, ngài có một tâm hồn con người và khiêm nhượng khó có ai sánh bằng. Nhưng về mặt đức tin thì ngài lại không phải là thứ gỗ tạp, mà trái lại, ngài có một năng lực niềm tin đam mê có thể đẩy lùi các thứ khác. Và ngài cũng hiểu rằng, ngài sẽ hành động sai, nếu như ngài trở thành một viên bi tròn xoay chẳng mất lòng ai.

TTXCG: Có điều nào không đồng quan điểm giữa Peter Seewald và Joseph Ratzinger không?
Seewald: Tôi là người bi quan hơn ngài trước cảnh xã hội ngày nay đang mất chỗ tựa, trước cảnh bốc hơi đức tin, trước cảnh Âu châu đang xa lìa Ki-tô giáo kéo theo sự suy sụp của văn minh thế giới. Ở những điểm này, ngài lạc quan hơn. Ngài Không phải là kẻ thù của Tân tiến. Ngài quý chuộng những thành quả của Tân tiến. Tuy nhiên ngài rất âu lo vì nghĩ rằng, Tân tiến sẽ không thể tồn tại, nếu như nó không biết lợi dụng cơ hội để quay về, nếu như thế giới không tái nhận ra Thiên Chúa và đưa Ngài vào vị trí trung tâm. Chúng tôi cũng không đồng quan điểm về đạo Islam. Lối nhìn của ngài thông thoáng và không quá sợ hãi. Một cái nhìn ki-tô giáo đúng nghĩa không bao giờ chấp nhận loại trừ. Ratzinger là con người hoà nhập. Ngài nhìn mọi sự từ góc cạnh Thiên Chúa, một Thiên Chúa Tình Yêu, Đấng chẳng loại trừ ai..

TTXCG: Đâu là cái bí ẩn của giáo chủ Biển-đức?
Seewald: Có lẽ đó là sự gần gũi Thiên Chúa nơi ngài. Ngài đã thấy ánh sáng thế gian và chính mình đã trở thành ánh sáng đó. Vì thế, cho dù rất mực tri thức, ngài vẫn là người đơn sơ đạo đức. Chiều sâu và nét đơn giản đạo đức nơi ngài đã trở thành một dấu ấn của triều giáo chủ này. Rõ ràng giáo chủ Biển-đức là một trong những tư tưởng gia lớn nhất của thời đại, là một bậc thầy tâm linh với nhiều ân huệ và có lẽ là một trong những nhà thần học lớn nhất của lịch sử giáo hội. Nhưng ngài đồng thời cũng là một người rất thật. Ngài nói ra những gì ngài nghĩ, làm những gì mình nói. Hẳn ngài không thể là kẻ thù của bất cứ ai. Vậy mà của đáng tội ngài cứ bị người ta khoác lên tấm áo thù địch. Ratzinger không bao giờ để mình rơi vào vọng động. Ngài làm việc có kỉ luật và vô cùng hữu hiệu. Có lẽ tính hàn lâm của một giáo sư là điểm nhỏ duy nhất tạo cho ngài chút tự phụ. Nhưng ngài cũng đã dùng điểm đó để hoàn toàn phục vụ Giáo hội và ngài nói, nếu như Chúa đã muốn một giáo sư người Đức làm giáo chủ, thì hẳn Ngài cũng đã nghĩ đến điều đó.

TTXCG: Ông đã có thể nêu lên tất cả những câu hỏi đã sắp sẵn?
Seewald: Tiếc rằng không. Thời giờ quá hạn chế. Nhưng biết đâu, có thể lại có dịp cho một cuốn sách mới. Vị Giáo chủ này luôn có những bất ngờ.

Seewald: “Ngài là một con lật đật”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *